أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
347
قانون ( فارسى )
سكسكه ، جلوگيرى از قى كردن ، در علاج درد كليه و رودهها و در اصلاح حال كسانى كه به دشوار شاشيدن مبتلا هستند بسيار مفيد است و همچنين اسهال را بند مىآورد . دستور ساختنش به قرار زير است : به ترشمزه سى رطل را با شراب كهنهء خوشبوى - كه بيست و پنج رطل باشد - مخلوط كن و در ظرفى بر آتش نرم بگذار كه به آرامى بپزد و تا نيمش بخار مىشود و نيمى مىماند . كف آن نيم باقىمانده را بگير ! سپس آن را از آتش برگير و بپالاى و بگذار بماند تا صاف مىشود ؛ دوباره در ديك بريز و ده رطل عسل صاف كف گرفته بر آن اضافه كن و باز بگذار آهسته و آرام بپزد . از طرف ديگر : زنجبيل و مصطكى هريك دو درهم ، قاقلهء بزرگ ، قاقلهء ريز ، دارچين و هال « 1 » هريك چهار درهم ، ميخك سه درهم ، زعفران ناساييده چهار درهم . اين داروها را نيمكوب كن و در كيسهء كتانى بريز و كيسه را در ديك انداز و هر ساعت يكبار آن را مچاله كن و بگذار اين عسل و شراب باهم بپزند تا مخلوطى پرمايه و غليظ تهيه مىشود . آن را از آتش برگير و بپالاى و مقدارى شراب كهنه بياور و نيم درهم مشك در آن ريز و بهم زن و اين شراب خوشبو شده توسط مشك را بر دربرگرفتهء ديك بيفزاى و خوب بهم زن . و يا اين شراب خوشبو شده با مشك را علىحده پيش خودت نگهدار و وقتى كه مىخواهى از آن مخلوط عسل و شراب و . . . استفاده كنى ، آنگاه چيزى از اين شراب و مشك را در آن بريز . اگر نمىخواهى داروهاى ديك ابزارى در آن وارد باشد ، مانعى ندارد ، تنها افشرهء به و شراب و عسل را به كار گير ، و پيمانهء هركدام را كه ذكر شده در نظر داشته باشد و كم و زياد نباشد . 17 - ميپختهء ديگر از به افشرهء به ميخوش ( ميانه بين ترش و شيرين ) را بر آتش بپز تا نيمى از آن مىماند - چنان كه در نسخهء اولى گفتيم - آن را بپالاى و از اين افشرهء پاليده دو رطل سوا كن ! افشرهء سيب ملس كوهى را بر آتش بپز تا نيمى مىماند ، بپالاى و از آن هم دو رطل سوا كن ! شراب كهنهء بسيار خوب يك رطل ، عسل خوب يا شيرهء شكر يك رطل . همه را درهم ريز و بر آتش نرم بگذار كه به آرامى بپزد و هر كفى بود برچين و بگذار بپزد تا پرمايه مىشود . از طرف ديگر عود خام دو درهم ، مصطكى ، سك و زعفرانى كه هنوز دست نخورده و خرد نشده است ، هريك يك درهم ، بسباسه يك درهم و نيم ، سنبل ، ميخك ، جوز بويا ، قاقلهء ريز ، قاقلهء درشت و زنجبيل هريك نيم درهم ، مشك به وزن دو دانگ . داروها را بجز مشك و سك ، درهم ريز و بر هم بفشر كه قرص ماننده بشود . در كيسهاى كتانى كن و در ديك انداز كه با افشرهها بپزد . سك و مشك را نيز بساى و با مقدارى شراب بهم زن و آن شراب را با ساير داروها مخلوط كن و به كار ببر !
--> ( 1 ) - هال : قاقلهء ريز - تحفه . بزر قاقله را هال گويند - لاروس .